Pięć czynników z rozdziału 1 można przekształcić w szablon planowania osobistego, jeśli przedstawi się je jako współczesną adaptację. Celem jest przeanalizowanie celu, okoliczności, otoczenia, zasobów i nawyków przed wypełnieniem kalendarza.
Pięć czynników z rozdziału 1 dzieła Sun Tzu sformułowano z myślą o ocenie sytuacji militarnej, a nie jako metodę zwiększania produktywności. W kontekście Sun Tzu w życiu codziennym można wykorzystać je jako inspirację do stworzenia osobistego szablonu, pod warunkiem że takie odpowiedniki zostaną przedstawione jako adaptacja.
Od pięciu czynników do szablonu planowania
Pięć czynników z rozdziału 1 tłumaczono na różne sposoby. Dlatego nie należy twierdzić, że Sun Tzu mówił dosłownie o celu życiowym, harmonogramach czy nawykach. Te kategorie należą do proponowanego tu współczesnego ćwiczenia.
Adaptację można oprzeć na pięciu pytaniach.
1. Cel. Jaki rezultat zasługuje w tym tygodniu na uwagę? Nie chodzi o wyznaczanie misji na całe życie, lecz o ustalenie, które zadanie ma priorytet i dlaczego.
2. Okoliczności. Jakie czynniki zewnętrzne wpływają na plan? Mogą to być terminy, dostępna energia, podjęte już zobowiązania lub okresy, w których można wykonać określone zadania. Tej kategorii nie należy sprowadzać do „harmonogramów”, jak gdyby było to dosłowne tłumaczenie czynnika Czas.
3. Otoczenie. Gdzie i w jakich warunkach zostanie wykonana praca? Hałas, dostępne narzędzia czy konieczność dojazdu mogą wpływać na to, ile czasu zajmie zadanie.
4. Zasoby i własne kierowanie działaniami.Jakie umiejętności, informacje i decyzje są potrzebne? Adaptacja nawiązuje do dowodzenia w tym sensie, że chodzi o koordynowanie zasobów, a nie traktowanie siebie jak podwładnego.
5. Nawyki i organizacja. Jaką procedurę można zastosować, by powtarzać tę pracę? Przygotowanie materiałów, zarezerwowanie czasu na skupienie lub sprawdzenie zadań do wykonania pod koniec dnia może ograniczyć konieczność ciągłego podejmowania tych samych decyzji.
Przykład na jeden tydzień: przygotowanie prezentacji
Załóżmy, że ktoś ma przedstawić propozycję w piątek. Częstym błędem jest wpisanie do kalendarza tylko „przygotować prezentację” i liczenie na to, że uda się znaleźć wystarczająco dużo czasu.
Korzystając z szablonu, najpierw określa cel: do piątku przygotować zwięzłe omówienie, sprawdzone dane i odpowiedzi na najważniejsze pytania.
Następnie analizuje okoliczności. W środę będzie poza biurem, a w czwartek ma kilka spotkań. Oznacza to, że pozostawienie całej pracy na czwartek tworzy nierealne uzależnienie od dostępnego czasu.
Otoczenie ujawnia kolejny problem: aby sprawdzić niektóre dane, potrzebuje dostępu do systemu, z którego korzysta tylko na służbowym komputerze. To zadanie trzeba wykonać, gdy ma do niego dostęp, natomiast przemówienie może przejrzeć w innym miejscu.
Zasoby obejmują dostępne informacje i pomoc, której potrzebuje od kogoś innego. Jeśli uzyskanie jakiejś informacji zależy od współpracownika, poproszenie o nią w piątek rano pozostawia niewiele czasu na poprawienie prezentacji.
Na koniec układa plan działania: w poniedziałek przygotowanie struktury i prośba o dane, we wtorek opracowanie treści, w środę przejrzenie przemówienia, a w czwartek sprawdzenie liczb i krótka próba. To fikcyjny przykład; taki podział nie jest uniwersalną zasadą.
W piątek nadal może pojawić się nieoczekiwany problem. Planowanie nie polega na tym, by wyeliminować wszystkie problemy, lecz na ograniczeniu tych zależności, które można było wcześniej dostrzec.
Planowanie nie oznacza wypełniania każdej minuty
Kalendarz wypełniony po brzegi może sprawiać wrażenie dobrze zaplanowanego, a jednocześnie być bardzo kruchy. Jeśli każde opóźnienie przesuwa pięć kolejnych zadań, system nie ma rezerwy, która pozwoliłaby mu poradzić sobie z typowymi zmianami.
Przygotowanie opisane w rozdziale 1, omówione również w artykule co oznacza zwycięstwo w świątyni, pozwala zadać kolejne pytanie: jakie warunki warto sprawdzić, zanim podejmie się działanie.
W planowaniu osobistym może to oznaczać pozostawienie czasu na nieprzewidzianą pracę albo wcześniejsze zdecydowanie, które zadanie zostanie przełożone, jeśli pojawi się rzeczywista pilna sprawa. Rezerwa nie musi oznaczać zmarnowanego czasu; może być elementem zdolności do przystosowania się do zmian.
Warto też odróżniać ważne zadania od tych, które po prostu rzucają się w oczy. Godzina poświęcona na odpowiadanie na wiadomości może oznaczać dużo aktywności, ale nie przybliżać do wykonania najważniejszej pracy. Podczas cotygodniowego przeglądu należy porównywać działania z wybranym celem, a nie tylko liczyć, ile zadań udało się ukończyć.
Weryfikacja założeń pod koniec tygodnia
Szablon kończy się przeglądem. Które zadanie zajęło więcej czasu, niż zakładano? Jakich informacji zabrakło? Który blok czasu pozostał niewykorzystany? Które zakłócenie powtarza się najczęściej?
Celem nie jest ocenianie własnego postępowania, lecz ulepszenie założeń na kolejny tydzień. Jeśli jakieś zadanie regularnie zajmuje dwie godziny, dalsze przeznaczanie na nie trzydziestu minut sprawia, że plan zawodzi, zanim jeszcze rozpocznie się jego realizacja.
Interpretacja Sun Tzu pomocna w radzeniu sobie z lękami może okazać się przydatna, gdy przeszkodą nie jest brak czasu, lecz obawa przed trudnym zadaniem. Przerwa w obliczu gniewu i stresu daje dodatkowe narzędzie do ponownego przemyślenia decyzji podejmowanych pod presją.
Adaptacja pięciu czynników sprawdza się, gdy skłania do analizy rzeczywistych warunków. Przestaje być użyteczna, jeśli każde dawne pojęcie zostaje sztywno utożsamione ze współczesnym odpowiednikiem. Szablon jest nowoczesny; Sun Tzu dostarcza ogólnej idei, by oceniać sytuację przed podjęciem działania.
Aby poznać czynniki w ich kontekście, odwiedź stronę pięć czynników z rozdziału 1. Przygotowanie opisano również w artykule co oznacza zwycięstwo w świątyni.
Zobacz wszystkie artykuły w Sun Tzu w życiu codziennym: nawyki, decyzje i konflikty
