1. bölümdeki beş faktör, modern bir uyarlama olarak sunulduğunda kişisel planlama şablonuna dönüştürülebilir. Amaç, bir ajandayı doldurmadan önce amacı, koşulları, çevreyi, kaynakları ve alışkanlıkları gözden geçirmektir.
Sun Tzu’nun 1. bölümündeki beş faktör, üretkenlik yöntemi olarak değil, askerî bir durumu değerlendirmek için ortaya konmuştur. Gündelik yaşamda Sun Tzu kapsamında, eşleştirmelerin birer uyarlama olduğu açıkça belirtildiği sürece kişisel bir şablon oluşturmak için ilham kaynağı olarak yeniden kullanılabilirler.
Beş faktörden bir planlama şablonuna
1. bölümdeki beş faktör farklı şekillerde çevrilmiştir. Bu nedenle Sun Tzu’nun doğrudan yaşam amacı, programlar ya da alışkanlıklardan söz ettiğini ileri sürmek doğru olmaz. Bunlar burada önerilen çağdaş çalışmanın kategorileridir.
Bu uyarlama beş soru etrafında düzenlenebilir.
1. Amaç. Bu hafta hangi sonuç dikkat ayırmaya değer? Burada ömür boyu sürecek bir misyon belirlemekten değil, hangi işin öncelikli olduğunu ve nedenini saptamaktan söz ediyoruz.
2. Koşullar. Planı hangi dış koşullar etkiliyor? Tarihler, mevcut enerji düzeyi, önceden verilmiş taahhütler ya da belirli işlerin yapılabileceği dönemler bu kapsama girebilir. Bu kategori, Zaman faktörünün birebir çevirisiymiş gibi yalnızca «programlar»a indirgenmemelidir.
3. Çevre. İş nerede ve hangi koşullarda yapılacak? Gürültü, mevcut araçlar ya da yolculuk etme gerekliliği, bir işin ne kadar zaman alacağını değiştirebilir.
4. Kaynaklar ve kişisel yönlendirme. Hangi becerilere, bilgilere ve kararlara ihtiyaç var? Bu uyarlama, kişinin kendisine bir ast gibi davranması fikrini değil, kaynakları koordine etme düşüncesini komutanlık kavramından alır.
5. Alışkanlıklar ve düzen. İşin tekrarlanmasını hangi yöntem sağlayacak? Malzemeleri hazırlamak, odaklanmak için bir zaman dilimi ayırmak ya da günün sonunda yapılacakları gözden geçirmek, aynı kararları tekrar tekrar alma ihtiyacını azaltabilir.
Haftalık örnek: bir sunum hazırlamak
Bir kişinin cuma günü bir öneri sunması gerektiğini düşünelim. Sık yapılan hata, ajandaya yalnızca «sunum hazırla» yazıp yeterli zamanı bulacağına güvenmektir.
Şablonu uygularken önce amacı belirler: cuma gününe kadar kısa bir açıklama hazırlamak, verileri gözden geçirmek ve başlıca sorulara yanıtlar oluşturmak.
Ardından koşulları değerlendirir. Çarşamba günü ofis dışında olacak, perşembe günü ise birkaç toplantısı vardır. Bu, tüm işi perşembeye bırakmanın gerçekçi olmayan bir bağımlılık yaratacağını gösterir.
Çevreyle ilgili değerlendirme başka bir sorunu ortaya çıkarır: bazı verileri gözden geçirmek için yalnızca iş bilgisayarından erişebildiği bir sisteme ihtiyacı vardır. Bu işi erişimi olduğunda yapmalıdır; konuşma metnini gözden geçirmeyi ise başka bir yerde de yapabilir.
Kaynaklar, mevcut bilgileri ve başka bir kişiden ihtiyaç duyduğu yardımı kapsar. Bir veri iş arkadaşına bağlıysa, bunu cuma sabahı istemek sunumu düzeltmek için çok az zaman bırakır.
Son olarak bir çalışma yöntemi belirler: pazartesi taslak hazırlama ve veri isteme, salı içerik üzerinde çalışma, çarşamba konuşma metnini gözden geçirme, perşembe rakamları kontrol etme ve kısa bir prova. Bu kurgusal bir örnektir; işlerin dağılımı genel bir kural değildir.
Cuma günü yine beklenmedik bir sorun çıkabilir. Planlamanın faydası her şeyi ortadan kaldırmasında değil, önceden fark edilebilecek bağımlılıkları azaltmış olmasındadır.
Planlama, her dakikayı doldurmak değildir
Tamamen dolu bir ajanda verimli görünebilir, ancak oldukça kırılgandır. Herhangi bir gecikme sonraki beş işi de aksatıyorsa, sistem olağan değişikliklere uyum sağlayacak esnekliğe sahip değildir.
1. bölümde ele alınan hazırlık, tapınakta kazanmak ne demektir başlığında da açıklanır ve harekete geçmeden önce hangi koşulların gözden geçirilmesi gerektiği sorusunu sormaya imkân verir.
Kişisel planlamada bu, beklenmedik işler için zaman bırakmak ya da gerçekten acil bir durum ortaya çıkarsa hangi işin erteleneceğine önceden karar vermek anlamına gelebilir. Bırakılan pay mutlaka boşa harcanmış zaman değildir; uyum sağlama kapasitesinin bir parçası olabilir.
Önemli işleri yalnızca göze çarpan işlerden ayırmak da yararlıdır. Mesajlara bir saat boyunca yanıt vermek, öncelikli işi ilerletmeden yoğun bir faaliyet hissi yaratabilir. Haftalık değerlendirmede yalnızca kaç işin tamamlandığını saymak yerine, yapılanlar seçilen amaçla karşılaştırılmalıdır.
Hafta sonunda varsayımları gözden geçirmek
Şablon bir değerlendirmeyle tamamlanır. Hangi iş planlanandan uzun sürdü? Hangi bilgiler eksikti? Hangi zaman dilimi kullanılmadı? Hangi kesinti sık sık tekrarlanıyor?
Amaç kişisel davranışları yargılamak değil, gelecek haftanın varsayımlarını iyileştirmektir. Bir iş düzenli olarak iki saat sürüyorsa, ona hâlâ otuz dakika ayırmak, daha başlamadan aksayan bir program oluşturur.
Korkularla başa çıkmak için Sun Tzu’yu okumak yararlı olabilir; özellikle de tıkanıklık mevcut zamandan değil, zor bir işi yapma düşüncesinden kaynaklanıyorsa. Öfke ve stres karşısında duraklamak ise baskı altında alınan kararları gözden geçirmek için başka bir araç sunar.
Beş faktörün uyarlaması, gerçek koşulları incelemeyi sağladığında işe yarar. Eski kavramların her biri katı bir karşılığa dönüştürüldüğünde ise yararını yitirir. Şablon moderndir; Sun Tzu’nun katkısı, harekete geçmeden önce değerlendirme yapmaya dair genel fikirdir.
Faktörleri bağlamı içinde incelemek için 1. bölümdeki beş faktör sayfasını ziyaret edin. Önceden planlama konusu ayrıca tapınakta kazanmak ne demektir başlığında ele alınır.
Günlük yaşamda Sun Tzu: alışkanlıklar, kararlar ve çatışmalar bölümündeki tüm yazıları görüntüle
