Startup’lar için Sun Tzu: Büyük bir şirketi taklit etmeden rekabet etmek

Bir startup’ın farklı bir teklif sunabilmek için bir şirketin tüm ürün kataloğunu yeniden oluşturması gerekmez. Önemli olan, elindeki kaynaklarla çözebileceği belirli bir sorunu bulmak ve bu farkın ürünü satın alabilecek kişiler için anlamlı olup olmadığını doğrulamaktır.

Sun Tzu’yu bir startup’a uyarlamak, küçük olmanın çevik, büyük olmanın yavaş olduğu fikrinden vazgeçmeyi gerektirir. Sun Tzu’nun iş dünyasına uyarlanması rehberinde şirketlerin büyüklüğüne dair yasalar değil, benzetmeler kullanılır. Aşağıdaki örnek kurgusaldır; bir ürün seçimini, bu seçimin nasıl sınanabileceğini ve sınırlarını incelemeye imkân verir.

Daha büyük bir rakibe karşı odaklanmak ne anlama gelir?

Metindeki bağlantı, 6. bölümdeki boşluk ve doluluk kavramlarıdır: kendi gücünü yoğunlaştırmak, rakibin duruşunu anlamak ve duruma uyum sağlamak. Bunun iş dünyasındaki karşılığı, bir ekibin başka bir şirketin tüm yetkinliklerini aynı anda eşitlemeye çalışmadan hangi ihtiyacı karşılayabileceğini sormaktır. Bu, günümüzden bir yorumdur; Sun Tzu’nun yazdığı bir ticari talimat değildir.

Yeterince karşılanmayan bir ihtiyaç, kanıtlanmış bir fırsat anlamına da gelmez. Sorun nadir görüldüğü, çözümü için ödeme almak zor olduğu ya da kullanıcılar başka bir yöntemi tercih ettiği için bir teklif bulunmuyor olabilir. Görünür bir ürünün olmaması, yanıtlanmamış bir soru bırakır; talebin varlığını doğrulamaz.

Bir zayıflık, belirli bir görevle ilişkili olarak tanımlanmalıdır. Bir platform pek çok özellik sunabilir ama belirli bir sürece pek uygun olmayabilir. Bu, sağlayıcısının zayıf bir şirket olduğu ya da söz konusu süreci bilmediği anlamına gelmez. Belki bu sürece öncelik vermemeyi seçmiştir ya da süreci başka bir yapılandırmayla çözüyordur.

Sun Tzu’nun iş dünyasındaki terminolojisi bu sınırları korumaya yardımcı olur. Burada “güçleri yoğunlaştırmak”, işi ve taahhütleri belirli bir kapsamla sınırlamak anlamına gelir. Rakibi taciz etmek, müşterilerini aldatmak ya da bir alternatif yayımlandığında rakibin ortadan kalkacağını varsaymak anlamına gelmez.

Kurgusal bir örnek: bakım raporlarını sadeleştirmek

Dört kişilik bir startup hayal edelim: üç kişi ürünü geliştiriyor, bir kişi ise uygulamaya alma ve müşteri desteğini birlikte yürütüyor. Olası pazarı, teknisyenleri ziyaret kayıtlarını cep telefonlarından tutan küçük bakım şirketleri. Başlangıçtaki amaç, teknisyen raporu ile idari inceleme arasında verilerin tekrar tekrar girilmesini azaltmanın mümkün olup olmadığını sınamak.

Örnekte büyük bir şirket; planlama, envanter ve faturalandırmayı içeren kapsamlı bir platform sunuyor. Startup’ın bu ürün yelpazesini yeniden oluşturacak kaynakları yok. Kullanıcıların bu platformu değiştirmek istediği de kanıtlanmış değil. Daha sınırlı bir varsayımı var: Bazı şirketlerin diğer araçlarını değiştirmeden iş raporlarını kapatma sürecini iyileştirmesi gerekiyor.

Segment, yalnızca müşterinin büyüklüğüne göre değil, söz konusu sürece göre tanımlanır. İşleri büyük ölçüde özelleştirilmiş küçük bir şirketin ihtiyaçları, tekrarlanan müdahaleler yapan başka bir şirketinkinden farklı olabilir. Bu şirketleri aynı teste dâhil etmek, hangi ihtiyacın doğrulandığını anlamayı zorlaştırır.

Ekibin bir prototip için altı hafta ayırdığını varsayalım. Bu süre kurgusal örneğe özgüdür; evrensel bir öneri değildir. Kapsam; bir müdahaleyi kaydetmeyi, verileri incelemeyi ve sonucu dışa aktarmayı içerir. Tam kapsamlı muhasebe, depo yönetimi ve olası her alıcı için özel uyarlamalar kapsam dışındadır.

Önerilen farklılık, bu süreci daha az elle veri girişiyle tamamlamaktır. Hangi görevin basitleştirildiği tanımlanmazsa “daha kolay” belirsiz bir vaat olarak kalır. Buna karşılık, teknisyenle idari personelin aynı raporu bilgileri yeniden girmeden tamamlayıp tamamlayamadığını gözlemlemek, somut bir farkı tartışmaya imkân verir.

Test, uygulamanın beğenilip beğenilmediğini sormakla sınırlı kalmamalıdır. Bu örnekte mevcut süreci gözlemlemek, prototiple eşdeğer bir görevi yerine getirmek ve nerelerde yardıma ihtiyaç duyulduğunu kaydetmek önemlidir. Ürünü kullanan kişiyle satın alımına onay veren kişinin aynı sonucu önemseyip önemsemediğini kontrol etmek de gerekir.

Hatalar ve destek için harcanan zaman da değerlendirmenin parçasıdır. Her uygulamaya alma süreci birkaç günlük özel çalışma gerektiriyorsa ekip, hayal ettiği ürünü değil, kişiye özel bir hizmeti geliştiriyor olabilir. Bu keşif mutlaka bir başarısızlık değildir; ancak gereken kaynakları ve sürdürülebilecek vaatleri değiştirir.

Uygulamaya alma ve sorunlarla ilgilenme işlerinin tek bir kişiye bağlı olması başka bir kısıt yaratır. Ekibin eşlik edebileceğinden daha fazla test elde etmesi, büyüme kapasitesini kanıtlamaz. Bu örnekte yalnızca bir gösterimi kaç kişinin kabul ettiğini değil, satış sonrasında yapılacak işleri de incelemek gerekir.

Test farklı sonuçlar verebilir. Tekrarlanabilir bir iyileşmeyi doğrulayabilir, mevcut aracın yapılandırıldıktan sonra sorunu zaten çözdüğünü gösterebilir ya da sağlanan tasarrufun değişikliği haklı çıkarmadığını ortaya koyabilir. Bu olasılıkların genel olarak araştırılması pazar nişleri arayışı kapsamına girer; burada önemli olan, bu olasılıkların ekibin kararını nasıl etkilediğidir.

Uzmanlaşma ne zaman farklılık sağlamayı bırakır?

Büyük şirket benzer bir özellik ekleyebilir, teklifini değiştirebilir ya da mevcut önceliklerini koruyabilir. Bu yanıtların hiçbiri kesin kabul edilmemelidir. Projenin tamamını rakibin tepki vermeyeceği varsayımına dayandırmak, başkasının kararını kişinin kendi kontrolündeki bir koşulla karıştırır.

Benzer bir özellik görmek de farklılığın ortadan kalktığı sonucuna varmak için yeterli değildir. Kullanıcıların ihtiyaç duyduğu süreci, uygulamaya almayı ve desteği karşılaştırmak gerekir. Ölçüt, iki katalogdaki örtüşen özelliklerin sayısı değil, karşılanan sorundur.

Örneği yeniden değerlendirmeyi gerektirecek bazı işaretler vardır: her müşterinin farklı bir ürün istemesi, entegrasyonun sonucu kullanılamaz hâle getirmesi ya da kimsenin mevcut sürecini değiştirmeyi gerekli görmemesi. Bu işaretleri kabul etmemek için daha fazla özellik eklemek, ilk odaklanmayı bozabilir ve sorunun kaynağını çözmeyebilir.

Ekonomik baskı da bir varsayımı fırsata dönüştürmez. Sun Tzu’nun iş dünyasındaki bir kriz bağlamında okunması koordinasyonla aciliyeti umutsuz bir hamleden ayırır. Gelire ihtiyaç duymak, yeni bir ürün hattının bu geliri zamanında sağlayacağını kanıtlamaz.

Örneğin sonucu açık bırakılmıştır. Makul bir karar; kapsamı sınırlı biçimde sürdürmek, teklifi yeniden şekillendirmek ya da testi durdurmak olabilir. Bu kararı değerlendirmeyi sağlayan, gözlemlenen ihtiyaç, teslimat kapasitesi ve elde edilen kanıt arasındaki ilişkidir. Şirketin büyüklüğü bu sorulardan hiçbirini tek başına yanıtlamaz.

Ürünü kapsamını genişletmeden önce, gözlemlenen farkın olağanüstü bir desteğe bağlı olmadan tekrarlanıp tekrarlanmadığını doğrulayın. Tek bir örnek, ekibin aynı vaadi başka müşterilere de sürdürebileceğini kanıtlamaz.

İş Dünyasında Sun Tzu: Kaynaklar, Rekabet ve Kararlar bölümündeki tüm yazıları görüntüle