Mówienie o terenie, armii czy przeciwniku może pomóc uporządkować decyzję biznesową, o ile wyjaśnimy, co oznacza każde z tych słów. Ten glosariusz proponuje robocze odpowiedniki i wskazuje, gdzie przestają one opisywać to, co dzieje się w firmie.
Słownictwo Sun Tzu w biznesie wykorzystuje terminy wojskowe do formułowania pytań o rynki, zasoby i organizację. W ramach Sun Tzu w zastosowaniu do biznesute odpowiedniki są współczesnymi analogiami. Nie stanowią dosłownego tłumaczenia chińskiego tekstu ani nie dowodzą, że firma działa jak armia.
Glosariusz: od terminu wojskowego do pytania biznesowego
Odpowiednik jest przydatny, gdy pozwala zidentyfikować problem. „Teren” może skierować uwagę na warunki wejścia na rynek, a „zaopatrzenie” — na zasoby potrzebne do utrzymania usługi. Porównanie traci precyzję, gdy samo wypowiedzenie tych słów wystarcza, by uznać, że wyjaśniono sposób funkcjonowania firmy.
Przykłady w tabeli mają charakter ilustracyjny. Nie opisują rzeczywistych firm ani nie ustanawiają obowiązujących odpowiedników dla wszystkich branż.
| Termin wojskowy | Możliwy odpowiednik biznesowy | Przykład | Granica porównania |
|---|---|---|---|
| Teren | Rynek i warunki dostępu | Usługa powinna być dopasowana do kanałów zakupowych, z których korzystają potencjalni klienci. | Klienci podejmują decyzje; nie są pozycjami, które firma może zająć i kontrolować. |
| Wróg | Konkurencja i dostępne alternatywy | Aplikacja konkuruje zarówno z innymi programami, jak i z utrzymaniem dotychczasowej procedury. | Konkurowanie nie czyni z innej organizacji celu, który należy zniszczyć. |
| Armia | Zorganizowana firma lub zespół | Działy sprzedaży, operacji i wsparcia koordynują to, co jest obiecywane, z tym, co można dostarczyć. | Stosunek pracy nie oznacza wojskowego posłuszeństwa ani nie odbiera prawa do zawodowego osądu. |
| Broń | Środki i możliwości | Dostępny kapitał, technologia i wiedza pozwalają opracować ofertę. | Posiadanie narzędzia nie dowodzi, że zaspokaja ono jakąś potrzebę ani że wiadomo, jak go używać. |
| Zaopatrzenie | Ciągłość zasobów i usług | Produkt po wprowadzeniu na rynek wymaga konserwacji, obsługi użytkowników i dostępności dostawców. | Budżet nie podsumowuje wszystkich zależności ani nie zastępuje ich oceny finansowej. |
| Dowodzenie | Odpowiedzialność za podejmowanie decyzji i koordynację | Jedna osoba rozstrzyga sprzeczne priorytety i wyjaśnia, które zobowiązania pozostają w mocy. | Posiadanie władzy nie oznacza dostępu do wszystkich informacji ani nie gwarantuje słuszności decyzji ze względu na zajmowane stanowisko. |
| Sygnały | Wspólna komunikacja operacyjna | Zespoły odróżniają otrzymane zgłoszenie od zatwierdzonej lub zakończonej pracy. | Wspólna etykieta nie gwarantuje, że wszyscy rozumieją ją tak samo. |
| Informacje o przeciwniku | Wywiad konkurencyjny | Porównuje się opublikowane parametry i odnotowuje kwestie, które pozostają niewyjaśnione. | Wiadomość nie musi ujawniać intencji, a analiza nie uprawnia do zdobywania tajemnic. |
Te kategorie nie odpowiadają też poszczególnym działom w stosunku jeden do jednego. Problem z dostawą może jednocześnie dotyczyć technologii, organizacji i dostępności pracowników. Zaklasyfikowanie go wyłącznie jako braku „broni” mogłoby doprowadzić do zakupu narzędzi, choć w rzeczywistości należało ustalić, kto miał dokończyć pracę.
Jak powiązać rynek, zasoby, koordynację i informacje
Punktem wyjścia jest konkretna decyzja: jaką potrzebę chcemy zaspokoić i co musiałoby się wydarzyć, aby to zrobić. Ocena wstępna ma swój tekstowy punkt odniesienia w pięciu czynnikach z rozdziału 1. Przekształcenie ich w pytania biznesowe jest adaptacją; nie oznacza to, że czynniki te stanowiły kategorie planu biznesowego.
Jeśli „teren” oznacza rynek, warto określić, którym nabywcom chcemy służyć. Dwie grupy kupujące podobne produkty mogą stosować różne procedury zakupowe. Pytanie nie dotyczy wyłącznie tego, gdzie są konkurenci, lecz także tego, kto podejmuje decyzję, jaki problem chce rozwiązać i z jakiej alternatywy korzysta, zanim zmieni dostawcę.
Kolejne są środki. W tej analogii odróżnienie dostępnych zasobów od wykorzystywanych możliwości pozwala nie mylić budżetu z realizacją. Zespół może mieć narzędzie, ale potrzebować szkolenia, by z niego korzystać. Może też znać dane zadanie, lecz nie mieć czasu, by się go podjąć bez zaniedbania innego.
Koordynacja łączy te środki z obietnicą. Załóżmy, że oferowana jest szybka dostawa, ale osoba, która musi ją zatwierdzić, angażuje się dopiero na końcu. Opóźnienie nie musi wynikać z braku wysiłku. Ten przykład skłania do przeanalizowania kolejności podejmowania decyzji zamiast proszenia wszystkich, by pracowali szybciej.
Rola osoby zarządzającej została omówiona w pięciu cnotach lidera biznesowego. W tym miejscu wystarczy odróżnić władzę od wiedzy: powierzeniu komuś decyzji powinno towarzyszyć zapewnienie tej osobie potrzebnych informacji oraz sposobu komunikowania trudności.
Obraz uzupełniają informacje zewnętrzne. Wywiad konkurencyjny oparty na źródłach otwartych pozwala oddzielić to, co publikuje firma, od tego, co sami wywnioskujemy. Nie można zakładać, że dana funkcja nie istnieje tylko dlatego, że nie ma o niej wzmianki na stronie sprzedażowej — potrzebne są dalsze sprawdzenia.
Gdy te pytania odnosimy do małej organizacji, pojawia się strategia startupu wobec giganta. Porównanie nie polega już na liczeniu wszystkich zasobów, lecz na sprawdzeniu, jakich możliwości wymaga konkretny, ograniczony problem i co zespół może rzeczywiście wnieść.
Gdzie analogia wojskowa przestaje być pomocna
Klienci i pracownicy nie są wrogami. Klient odrzucający ofertę może wskazywać na rzeczywistą niezgodność; nie trzeba go pokonywać. Pracownik zgłaszający ograniczenie może dostarczyć brakującej informacji. Opisywanie obu tych reakcji jako oporu zmienia użyteczną informację w domniemany problem z posłuszeństwem.
Słowo „zwycięstwo” również wymaga doprecyzowania. Sprzedaż, dostarczenie tego, co uzgodniono, i utrzymanie satysfakcjonującej relacji to różne rezultaty. Nazwanie zwycięstwem pierwszego z nich może przesłonić zobowiązania, które nadal nie zostały wypełnione. Metafora powinna jasno wskazywać, jaki wynik uznajemy za wystarczający i jak go zweryfikujemy.
Podobnie jest z kategoriami handlowymi. Zheng i Qi w zastosowaniu do marketingu to propozycja interpretacji łączenia działań. Nie sprawia, że konkretny kanał staje się na zawsze ortodoksyjny, ani nie utożsamia zaskoczenia z oszukiwaniem nabywcy.
Praktycznym sprawdzianem jest ponowne sformułowanie decyzji bez użycia terminów wojskowych. „Skoncentrować siły na słabym terenie” powinno dać się wyrazić jako zaspokojenie konkretnej potrzeby przy użyciu określonej możliwości. Jeśli po usunięciu metafory znikają klienci, zasoby lub kryterium oceny, decyzja nie została jeszcze dostatecznie zdefiniowana.
Każdego odpowiednika używaj wraz ze wskazaniem jego granic. Zapisz, jaką decyzję pomaga wyjaśnić i jakich informacji nadal brakuje; termin wojskowy nie zastępuje takiej weryfikacji.
Zobacz wszystkie artykuły w Sun Tzu w biznesie: zasoby, konkurencja i decyzje
