Sun Tzu i marketing partyzancki: jak łączyć Zheng i Qi

Nieoczekiwane działanie reklamowe powinno łączyć się ze zrozumiałą ofertą. Połączenie Zheng i Qi pozwala zastanowić się nad tą relacją: co podtrzymuje zwykłą komunikację i jaka uzupełniająca interwencja może otworzyć nową rozmowę z odbiorcami.

Zastosowanie Sun Tzu w marketingu partyzanckim polega tu na łączeniu ciągłości z zaskoczeniem, a nie na traktowaniu klienta jak przeciwnika. W ramach Sun Tzu w marketingu i negocjacjach, to współczesne ujęcie koncentruje się na tym, jak powiązać efektowne działanie z pracą handlową, która pozwala obsłużyć wzbudzone zainteresowanie.

Zheng i Qi opisują funkcje, a nie stałe kategorie kanałów

W rozdziale 5 przekładu Lionela Gilesa metody bezpośrednie i pośrednie łączą się i wzajemnie przekształcają. Komentarz do Shi, Zheng i Qi w rozdziale 5 rozwija tę relację w kontekście wojskowym. Zastosowanie jej w reklamie to współczesna interpretacja.

W tej analogii Zheng pozwala myśleć o rozpoznawalnej, stałej obecności: wyjaśnianiu oferty, ułatwianiu kontaktu i zapewnianiu spójnych doświadczeń. Qi pozwala myśleć o uzupełniającym działaniu, które zmienia zwykły sposób przedstawiania oferty. Żadne z tych pojęć samo w sobie nie określa konkretnego środka komunikacji.

Publikacja w mediach społecznościowych może być zupełnie rutynowa, a drukowana ulotka może zaskakiwać treścią lub sposobem wykorzystania. Liczy się funkcja, jaką działanie pełni w konkretnej sytuacji. Klasyfikowanie całej tradycyjnej reklamy jako Zheng, a całej reklamy cyfrowej jako Qi zatarłoby tę różnicę.

Nie trzeba też rezygnować z tego, co działa, żeby wprowadzić zmianę. Zanim ją zaprojektujesz, warto określić, co ma się zmienić: pozyskiwanie zapytań o nieznaną usługę, wyjaśnienie trudności związanej z zakupem czy pokazanie umiejętności, która jest słabo dostrzegana. Zaskoczenie konkurencji nie zastępuje żadnego z tych celów.

Przykład fikcyjny: warsztat, który pokazuje, jak naprawia plecaki

Wyobraźmy sobie warsztat naprawy plecaków. Prowadzi stronę z informacjami o przyjmowanych zleceniach, zdjęciami napraw oraz formularzem prośby o wycenę. W lokalu rozdaje też karty informacyjne. Całość składa się na jego stałą komunikację; przykład nie zakłada, że przynosi ona określoną liczbę klientów.

Warsztat chce sprawdzić, czy może pozyskiwać zapytania o uszkodzenia, które niektórzy uważają za niemożliwe do naprawienia. Nie zamierza przekonywać, że da się naprawić każdy plecak. Osoba zainteresowana powinna opisać uszkodzenie i wiedzieć, że możliwość naprawy zależy od materiału, dostępności części i zakresu niezbędnych prac.

Działanie uzupełniające polega na przygotowaniu witryny z próbkami poszczególnych etapów: rozprutym szwem, użytym wzmocnieniem i gotowym elementem. Próbki są oznaczone jako przykłady demonstracyjne. Krótkie nagranie z pracy pozwala udostępnić te same informacje, nie obiecując, że każdy przedmiot uda się naprawić.

Zaskoczenie wynika z pokazania naprawy, która zwykle odbywa się za ladą. Witryna kieruje do stałych informacji: co można ocenić, jak poprosić o wycenę i czego usługa nie obejmuje. Działanie straciłoby sens, gdyby przyciągało uwagę, ale nie odpowiadało na te pytania.

Określając grupę odbiorców, warsztat rozróżnia osoby, które chcą naprawić plecak, od tych, które chcą nauczyć się szyć. Obie grupy mogą zainteresować się pokazem, ale tylko pierwsza odpowiada wybranemu celowi handlowemu. Poszukiwanie nisz rynkowych pokazuje, jak powiązać potrzebę z segmentem rynku, nie myląc zainteresowania z popytem.

W przykładzie na przygotowanie próbek przeznaczono jeden dzień, a okres testowy trwa dwa tygodnie. To fikcyjne założenia na potrzeby ćwiczenia, a nie zalecane terminy dla każdej firmy. Warsztat rezerwuje też czas na odpowiadanie na zapytania: poświęcenie całego czasu na witrynę i zaniedbanie zgłoszeń uniemożliwiłoby ocenę całej propozycji.

Warsztat nie wymyśla opinii klientów ani nie przedstawia wyjątkowej naprawy jako typowego przypadku. Nie ogłasza też nieistniejących limitów miejsc ani zniżek, by wywołać poczucie pilności. Może pokazać interesującą realizację, jasno określając warunki. Połączenie ciągłości i zaskoczenia nie wymaga wprowadzania w błąd potencjalnych klientów.

Jak ocenić kampanię, nie myląc zasięgu z rezultatem

Zanim zacznie, warsztat określa, co uzna za wartościowe zapytanie: prośbę o ocenę przedmiotu i uszkodzenia, które można sprawdzić. Następnie rozróżnia otrzymane zapytania, wysłane wyceny i przyjęte zlecenia. Te etapy oznaczają różne postępy; zsumowanie ich tak, jakby wszystkie były sprzedażą, uniemożliwiłoby ustalenie, na którym etapie proces się urywa.

Liczba wyświetleń nagrania odpowiada na inne pytanie. Pokazuje odnotowany zasięg, ale nie dowodzi, że osoby, które je obejrzały, potrzebują naprawy. Jeśli działanie przyciąga uwagę, ale nie przynosi wartościowych zapytań, należy ponownie przyjrzeć się odbiorcom, wyjaśnieniu oferty lub samemu celowi, zamiast ogłaszać sukces wyłącznie na podstawie zasięgu.

Porównanie dwóch tygodni z wcześniejszym okresem daje punkt odniesienia, ale nie stanowi ostatecznego dowodu związku przyczynowego. W przykładzie mogły zbiec się z tym inne zmiany, takie jak inny rozkład godzin pracy lub polecenia od dotychczasowych klientów. Pytanie, skąd klienci dowiedzieli się o warsztacie, pomaga interpretować zgłoszenia, choć niektórzy mogli zobaczyć więcej niż jeden materiał komunikacyjny.

Ocena uwzględnia czas przygotowań, odpowiedzi na zapytania i wykorzystane materiały. Dodatkowe zlecenia mogą wymagać więcej pracy, niż zakładano. Ta relacja między działaniami a zasobami łączy się z wyniszczającym charakterem wojen cenowych, choć w tym przypadku nie proponuje się obniżania cen, by zrekompensować źle zdefiniowaną kampanię.

Przykład może zakończyć się pokazem, który warto powtórzyć, zmianami w stałych informacjach albo decyzją o rezygnacji z dalszych działań. Nie musi stać się viralem. Niewielkie działanie może odpowiedzieć na postawione pytanie bez masowego zasięgu, a masowy zasięg może nie pomóc znaleźć odpowiedzi.

Koncentrację zasobów omawia również strategia startupu w starciu z gigantem. W przypadku tego warsztatu decyzja jest bardziej konkretna: sprawdzić, czy pokaz przynosi zapytania, które można obsłużyć, i czy uzasadnia to jego kontynuację. Automatyczne powtarzanie go tylko dlatego, że był oryginalny, oznaczałoby rezygnację z takiej oceny.

Zanim przygotujesz nieoczekiwane działanie, zastanów się, co zainteresowana osoba powinna zrobić później i jak ją obsłużysz. Dzięki temu można ocenić kampanię nie tylko pod kątem jej widoczności.

Zobacz wszystkie artykuły w Sun Tzu w marketingu: pozycjonowanie, sprzedaż i negocjacje